Door Hans Molenaar
We weten dat de meerderheid van de kerkuil nestkasten in een afgedekte ruimte (schuur, hangar e.d.) geplaatst worden. Afhankelijk van de plaatst is daar minder licht aanwezig en minder last van vervelende weersinvloeden zoals wind en/of regen. Zeker de jonge kerkuilen weten dat te waarderen. Maar wat doe je als vervangende nestkasten geplaatst moeten worden in een territorium waar niets meer is om aan/in geplaatst te worden?
De provincie vroeg onze hulp bij een project waarbij alle aanwezige gebouwen gesloopt moesten worden. In de schuur was in het recente verleden een kerkuil aangetroffen. Er was geen nestkast aanwezig, de kerkuil verbleef in de luchtkoker.
Na meerdere gesprekken en vergaren van informatie hoe we dit oplossen is uiteindelijk in de benodigde vergunning aangegeven dat we gekozen hebben voor vervangende nestkasten op palen in de buitenlucht.
In een eerdere situatie bij een particulier was deze constructie, nestkast in een boom, ook toegepast was direct succesvol. In het erop volgende broedseizoen(en) waren er direct twee legsels.
In deze situatie zijn standaard nestkasten niet toereikend en moet maatwerk geleverd worden. De problemen waar je rekening mee moet houden zijn o.a. hoe maak ik de nestkast weerbestendig en hoe zorg je dat het in de zomer niet te warm in de nestkast wordt. De constructie voor het plaatsen en bevestigen lieten we over aan de projectmanager die hiervoor zijn contact met de aannemers gebruikte.
De nestkasten zijn uiteindelijk meerdere keren in een beschermende beits gezet, het deksel is met scharnieren vastgemaakt aan de nestkast en voorzien van EPDM-dakbedekking. Aan beide zijkanten is een ventilatieopening aangebracht om de temperatuur in toom te houden. De zijkleppen, zie foto, voorkomen een trek in de nestkast en verminderen toch ook de lichtinval.
De dag van plaatsing, het is 2023. Toch benieuwd waar de aannemer mee gaat komen en hoe het uit gaat pakken. O jé, er komt groot materieel aan, dieplader met een grote graafmachine, vrachtwagen met zand en stelcon (beton) platen en uiteindelijk de palen constructie. Dan zien we ook meteen dat de aannemer hier wel goed/mooi werk van gemaakt heeft.
De plaatsing geschied door het uitgraven van 1 meter grond, zandbed en stelcon platen waterpas plaatsen. Hierop de staande palen constructie, uitgraving weer opvullen met rond de palen een paar zakken cement voor de uiteindelijke stevigheid. Met de kraan de nestkasten naar boven gebracht, gemonteerd en door ons verder de plaatsing afgemaakt. Na een volle dag werk stonden de twee geplande nestkasten op hun palen.
Succesvol
Nu twee jaar verder kunnen we met trots zeggen dat het project succesvol is geweest.
De controle in juni 2024:
Nestkast-1: beide ouders (geringd) aanwezig samen met 2 juvenielen van 35 dagen oud.
Nestkast-2: leeg.
De controle in september 2024:
Nestkast-1: leeg. De twee juvenielen zijn uitgevlogen. Jammer, geen tweede legsel.
Nestkast-2: Hoera, een broedsel, beide ouders (geringd) aanwezig met 5 juvenielen van 26 dagen oud.
Dankzij de geringde ouders weten we dat dit hetzelfde kerkuilen paar is van nestkast-1 in juni.
De controle in juni 2025:
Nestkast-1: leeg
Nestkast-2: een ouder kerkuil aanwezig met 3 juvenielen.
Ondanks dat er deskundigen zijn die anders beweren, blijkt uit dit project en het eerdergenoemde particuliere project, dat het plaatsen van kerkuil nestkasten in de buitenlucht geen noemenswaardige problemen oplevert. Natuurlijk moet er voor de toekomstige jonge kerkuilen wel een veilige plaats zijn waar ze naar toe kunnen bij hun eerste vliegoefeningen als ze uit de nestkast komen.
En ja, het is voor de kerkuil niet ideaal, lekker droog en windvrij kunnen vliegen in een overkapping heeft de voorkeur, maar is niet altijd te realiseren en dan is dit een mogelijke oplossing. We zullen het blijven monitoren.
Dat het niet altijd goed gaat hebben we ook ervaren. Na de bovengenoemde vergunning is er, een paar maanden later, een nieuwe vergunning aangevraagd voor een vergelijkbaar project. We dachten met deze ervaring van nestkast op palen verder te kunnen. Alleen, de vergunningverlener besliste anders.
Die nestkast op palen “heeft de praktijktoets niet doorstaan” en daarom niet meer toepasbaar is een nieuwe vergunning aanvraag.
Wie het nog begrijpt mag het zeggen.